คมนาคมศึกษาแนวคิดคืนใบขับขี่ตลอดชีพให้ผู้สูงอายุ

กระทรวงคมนาคมเตรียมหารือแนวทางเพิ่มความปลอดภัยบนท้องถนน โดยมีเป้าหมายลดอุบัติเหตุและความสูญเสียให้น้อยลง หนึ่งในแนวคิดที่อยู่ระหว่างพิจารณาคือการทบทวนสมรรถนะของผู้สูงอายุที่ขับรถ พร้อมศึกษาสิทธิประโยชน์เพื่อจูงใจให้ผู้สูงอายุที่สมัครใจคืนใบขับขี่ตลอดชีพ

นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ซึ่งทำหน้าที่โฆษกกระทรวง เปิดเผยในงานสัมมนาวิชาการระดับชาติเรื่องความปลอดภัยทางถนน ครั้งที่ 17 ที่จัดขึ้นในวันที่ 19-20 พฤศจิกายน 2569 ณ ศูนย์การประชุมอิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ว่ากระทรวงจะเดินหน้าแผนลดอุบัติเหตุและเปิดให้ทุกภาคส่วนเสนอแนวทางที่นำไปปฏิบัติได้จริง

สถิติและเหตุผลของแนวคิด

ข้อมูลที่เปิดเผยระบุว่า ประเทศไทยยังมีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนประมาณ 50 คนต่อวัน หรือราว 15,000 คนต่อปี แม้แนวโน้มในช่วงกว่า 10 ปีที่ผ่านมาจะดีขึ้น แต่กระทรวงมองว่าปัญหานี้ยังต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง เป้าหมายระยะยาวจึงไม่ได้อยู่ที่การลดอุบัติเหตุลงเพียง 5% หรือ 10% หากต้องการลดจำนวนผู้เสียชีวิตให้เหลือศูนย์

ประเด็นเรื่องผู้สูงอายุถูกหยิบยกขึ้นมาเพราะปัจจุบันยังพบผู้สูงอายุบางรายใช้รถยนต์ รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า และรถสามล้อไฟฟ้าบนท้องถนน บางกรณีมีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การขับรถสวนเลน และมีกรณีผู้สูงอายุวัย 80 ปีที่ขับรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าสามล้อจนไปติดบริเวณจุดกลับรถ ซึ่งสังคมนำไปวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง

สำหรับแนวทางจูงใจ ทางกระทรวงอาจศึกษารูปแบบจากประเทศญี่ปุ่น ซึ่งมีสิทธิประโยชน์สนับสนุนการเดินทางให้กับผู้ที่สมัครใจคืนใบขับขี่ เช่น การให้คูปองใช้บริการขนส่งสาธารณะฟรี อย่างไรก็ตาม นี่เป็นเพียงการศึกษาและการหารือเบื้องต้นเท่านั้น

ยังไม่ใช่มาตรการที่บังคับใช้

แนวคิดคืนใบขับขี่ตลอดชีพยังไม่ได้เป็นมาตรการที่จะบังคับใช้ในทันที และยังต้องพิจารณารายละเอียดเพิ่มเติม ทั้งเกณฑ์อายุที่จะใช้ วิธีประเมินสมรรถนะ และรูปแบบการดำเนินการที่เหมาะสม ขณะนี้จึงยังไม่มีข้อสรุปว่าจะใช้แนวทางใดในการดำเนินการ

อีกด้านหนึ่ง กรมการขนส่งทางบกมีหลักเกณฑ์การทดสอบสมรรถภาพสำหรับผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไปซึ่งต้องการขอใบอนุญาตขับรถใหม่อยู่แล้ว แต่หลักเกณฑ์นี้เป็นคนละส่วนกับแนวคิดการทบทวนสมรรถนะของผู้ที่มีใบขับขี่อยู่เดิม

รถรับส่งนักเรียนจะมีมาตรฐานที่ชัดเจนขึ้น

อีกประเด็นที่กระทรวงคมนาคมดำเนินการควบคู่กันคือการเพิ่มความปลอดภัยของรถรับส่งนักเรียน โดยเตรียมออกประกาศเพิ่มเติมเพื่อยกระดับมาตรฐาน เช่น กำหนดให้รถมีสติกเกอร์แสดงสัญลักษณ์ มีไฟตามหลักเกณฑ์ และใช้ป้ายทะเบียนรูปแบบใหม่ เพื่อให้ผู้ใช้รถใช้ถนนสังเกตและแยกแยะรถรับส่งนักเรียนได้ง่ายขึ้น

ก่อนหน้านี้มีการตรวจสภาพรถรับส่งนักเรียนประมาณ 16,000 คัน และพบว่ามีรถที่ไม่ผ่านการตรวจประมาณ 20% ซึ่งเป็นเหตุผลให้ต้องเพิ่มความเข้มงวดในการกำกับดูแล นอกจากนี้ กรมการขนส่งทางบกยังประสานงานกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อสนับสนุนการจัดบริการรถรับส่งนักเรียน ควบคู่กับการตรวจสอบให้รถที่นำมาใช้งานเป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัย

การลดอุบัติเหตุต้องทำหลายด้าน

กระทรวงคมนาคมเน้นย้ำว่า การลดอุบัติเหตุทางถนนต้องดำเนินการไปพร้อมกันหลายด้าน ทั้งการบังคับใช้กฎหมาย การกวดขันวินัยจราจร และการปลูกฝังจิตสำนึกด้านความปลอดภัย โดยเฉพาะการสวมใส่อุปกรณ์ป้องกัน เช่น หมวกนิรภัย ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงและความสูญเสียเมื่อเกิดอุบัติเหตุ

แนวคิดทั้งหมดยังอยู่ในขั้นหารือ ผู้ที่สนใจจึงต้องติดตามการประกาศอย่างเป็นทางการต่อไป