ขสมก. เตรียมเช่ารถเมล์ EV เพิ่ม 800 คัน รอบอร์ดไฟเขียวพฤศจิกายนนี้

ขสมก. หรือองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ ลงนามบันทึกข้อตกลงคุณธรรมสำหรับโครงการเช่ารถโดยสารประจำทางปรับอากาศพลังงานสะอาด หรือรถเมล์ EV เพิ่มเติมอีก 800 คัน นายกิตติกานต์ จอมดวง จารุวรพลกุล ผู้อำนวยการ ขสมก. เป็นผู้เปิดเผยข้อมูลนี้เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2569

โครงการนี้เป็นโครงการต่อเนื่องจากการเช่ารถ EV ก่อนหน้าจำนวน 1,520 คัน เป้าหมายคือการนำรถใหม่มาแทนรถปรับอากาศเครื่องยนต์ดีเซลเดิม ซึ่งบางส่วนใช้งานมาราว 30 ปี ทำให้ค่าซ่อมบำรุงสูงและหาอะไหล่ได้ยาก

หากรวมรถ EV จากสองโครงการเข้าด้วยกันเป็น 2,320 คัน กับรถที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ NGV ที่มีอยู่ราว 700 ถึง 800 คัน ขสมก. จะมีรถให้บริการรวมประมาณ 3,000 คัน ซึ่งคาดว่าจะเพียงพอกับการให้บริการในปัจจุบันอีกราว 7 ถึง 10 ปี

ผู้สังเกตการณ์โครงการ

มีการแต่งตั้งผู้สังเกตการณ์ประจำโครงการจำนวน 3 คน โดยมีนางสุภาภรณ์ ศิริกุล เป็นหัวหน้าทีม ผู้สังเกตการณ์ต้องทำงานอย่างเป็นอิสระ ให้ความเห็นหรือข้อแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบ แต่จะไม่เข้าไปแทรกแซงการอนุมัติหรือไม่อนุมัติโครงการ หากพบความผิดปกติจะรายงานไว้ในรายงานประจำเดือน และหากเป็นเรื่องสำคัญก็จะรายงานต่อผู้บริหารทันที

ตัวแทนจากกรมบัญชีกลางอธิบายว่า ข้อตกลงคุณธรรมเป็นกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ ผู้ประกอบการ และผู้สังเกตการณ์ ตามกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างและบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ผู้สังเกตการณ์จะติดตามตั้งแต่การจัดทำขอบเขตของงาน หรือ TOR ไปจนถึงการจ่ายเงินงวดสุดท้าย และจัดทำรายงานทุกเดือน หากมีข้อสงสัย หน่วยงานเจ้าของโครงการต้องชี้แจงภายในกำหนด โดยทั่วไปคือ 15 วัน ทั้งนี้การมีข้อสังเกตไม่ได้หมายความว่ามีการทุจริต แต่เป็นกลไกตรวจสอบเพื่อให้การดำเนินงานโปร่งใส

ขั้นตอนขออนุมัติและกำหนดเวลา

ขสมก. ในฐานะรัฐวิสาหกิจต้องเสนอแผนโครงการต่อคณะกรรมการบริหารกิจการ ขสมก. ก่อนส่งผ่านกระทรวงคมนาคมเพื่อขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรี ขณะนี้ยังต้องรอความชัดเจนเรื่องการแต่งตั้งบอร์ดชุดใหม่ และคาดว่าจะมีความคืบหน้าภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 ระหว่างนี้ ขสมก. จะศึกษาความต้องการ จัดทำรายละเอียดโครงการ และเตรียมเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เสนอบอร์ดพิจารณาได้ทันทีเมื่อบอร์ดเข้าปฏิบัติหน้าที่

เมื่อได้รับอนุมัติจาก ครม. แล้ว ขสมก. จะประกาศเชิญผู้ประกอบการเข้าประมูลและคัดเลือกผู้รับจ้าง โดยตั้งเป้าลงนามสัญญาในช่วงมกราคมถึงมีนาคม 2570 ส่วนข้อกำหนดชิ้นส่วนในประเทศหรือ Local Content คาดว่าจะอยู่ที่ประมาณ 40%

รถเมล์ดีเซลสีแดงและความเสี่ยงจากน้ำท่วม

นายกิตติกานต์ยอมรับว่า ขสมก. เลือกเก็บรักษารถโดยสารเครื่องยนต์ดีเซลสีแดงบางส่วนไว้ เพื่อใช้เป็นรถเฉพาะกิจในยามเกิดภัยพิบัติ เหตุผลคือรถ EV มีข้อจำกัดด้านระบบอิเล็กทรอนิกส์และแบตเตอรี่ จึงไม่ควรนำไปลุยน้ำท่วมขังลึก เพราะอาจสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินมูลค่าสูงและซ่อมแซมไม่คุ้มค่า

แม้รถ EV จะช่วยลดมลพิษและดีต่อสิ่งแวดล้อมในภาวะปกติ แต่ ขสมก. จะต้องมีระบบแจ้งเตือนและแผนเคลื่อนย้ายรถ EV ออกจากพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม ควบคู่กับการเตรียมรถดีเซลไว้สนับสนุนการช่วยเหลือประชาชนที่เดือดร้อนในยามฉุกเฉิน